De supermarkten hebben jarenlang gewerkt aan het clusteren van producten in productcategorieën, zodat deze aansluit bij de beleving van de consument. Wij denken onbewust in productcategorieën wanneer we een product zoeken in de supermarkt. Inzamelsystemen zouden beter op deze manier van denken mogen aansluiten. Standaardisatie van materialen per productcategorie zal nieuwe inzamelsystemen en eenvoudigere scheidingstechnieken mogelijk maken waardoor hoogwaardige monostromen gecreëerd worden. De productcategorie frisdranken is een mooi voorbeeld hiervan, waarbij een standaardmateriaal PET voor alle flessen worden gebruikt en apart worden ingezameld via het statiegeldsysteem.

Plastic Pact
Door het ondertekenen van het Plastic Pact hebben veel bedrijven beloofd zich in te zetten om de hoeveelheid plastic in eenmalige verpakking terug te brengen, deze 100% recyclebaar te maken en een zo hoog mogelijk percentage hernieuwbare kunststof te gebruiken in de verpakking die op de Nederlandse markt wordt gebracht. In enkele gevallen is snel winst te behalen, bijvoorbeeld daar waar het gaat om dezelfde producten. Bij versproducten vinden we in het schap naast verpakte ook onverpakte producten. Een reductie van verpakking is hier snel gemaakt.

Gerecyclede plastic

In de meeste gevallen heeft de verpakking een belangrijke functie om het product in de juiste hoeveelheid en juiste kwaliteit aan de consument te kunnen aanbieden. In deze functie is plastic niet meer weg te denken en zullen alternatieven zeker geen milieuwinst opleveren. Echter op gebied van inzet en gebruik van soort plastic is nog veel winst te behalen in verpakkingen door gebruik te maken van gerecyclede plastic. Het echt circulair maken van de verpakking houdt in dat het materiaal dat vrijkomt na gebruik van de verpakking weer wordt ingezet voor hetzelfde doel.

PET mooi voorbeeld

Een mooi voorbeeld is de inzet van rPET bij frisdrankflessen. Dit is mogelijk omdat, zoals hierboven reeds aangegeven, voor frisdrank alleen PET als grondstof wordt gebruikt en door een apart inzamelsysteem (statiegeldsysteem) een mooie, schone monostroom beschikbaar is. Helaas is het deel PET dat via de PMD terugkomt (nog) niet te gebruiken in de toepassing voor frisdrankfles. In de stroom via de PMD-container zitten namelijk ook PET-verpakkingen waar chemicaliën, wasmiddelen en shampoos in hebben gezeten. De risico’s zijn te groot om dit materiaal voor de frisdrankfles te gebruiken. Om het mogelijk te maken om meer rPET in voedselverpakkingen te kunnen inzetten zal men producten anders dan voedingsmiddelen moeten weren in PET-verpakkingen.  In het kader van traceerbaarheid (REACH) is het dan eenvoudiger rPET breder in te zetten.

Verschillende materialen als grondstof

Wanneer we naar andere productcategorieën kijken, zoals bijvoorbeeld de wasmiddelen, dan worden binnen deze productcategorie diverse materialen gebruikt als grondstof voor verpakkingen.bWe vinden er PET flessen, HDPE extrusieblaasflessen, PP extrusieblaasflessen en PP spuitgietbakjes. Zelfs van hetzelfde merk vinden we zowel PET als HDPE flessen.

Bij de materiaalsoort PP treffen we verpakkingen aan met verschillende verwerkingseigenschappen. Deze verwerkingseigenschappen zijn bepalend voor de productiemethode. Voor extrusieblazen is een lage viscositeit gewenst en voor spuitgieten is een hoge viscositeit gewenst. Een mix van beide materialen kan niet worden gescheiden. Het verandert de viscositeit dusdanig dat het niet opnieuw ingezet kan worden bij de oorspronkelijke productiemethode.

Keuze voor een materiaalsoort levert winst voor recycling

Een keuze voor één materiaalsoort in deze productcategorie zal de inzet van gerecycled materiaal eenvoudiger maken. Wanneer wordt gekozen voor HDPE flessen en potten met dezelfde verwerkingseigenschappen en productiemethode, kan eenvoudig via meerlaagsextrusie recyclaat uit HDPE worden ingezet.

Denken in productcategorie

De verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het recyclaat wordt nu nog te eenvoudig bij de recyclingindustrie neergelegd, hoewel het onmogelijk is om momenteel met de huidige inzameltechnieken aan de gevraagde eisen te voldoen. Het is een samenspel in de gehele keten en dat betekent onder andere dat de merkfabrikanten op productcategorieniveau moeten denken en niet op productniveau. Als bijvoorbeeld in de productcategorie wasmiddelen er een eenduidige keuze wordt gemaakt voor één materiaalsoort, geeft dit de inzamelaars en de recyclingindustrie de mogelijkheid om de kwaliteit van de monostromen te verbeteren.

Conclusie: de sleutel voor het circulair maken van de verpakking ligt in het schap van de supermarkt.  Eén standaard materiaalsoort voor verpakkingen binnen een productcategorie levert een bruikbaar recyclaat dat opnieuw ingezet kan worden in dezelfde productcategorie.

Henk-Jan Regeling

De komende maanden nemen we je mee in de wereld van het Polymer Science Park en haar leden en partners. Dat doen we met een aantal filmpjes en interviews onder de naam “de Parels van PSP”.
We laten zien waar onze leden en partners mee bezig zijn en hoe onze projectleiders hen daarbij ondersteunen en een stap verder brengen.

In de eerste aflevering bezoeken we Eurekite in Enschede. Deze startup ontwikkelt flexibele keramiek die in combinatie met kunststofvezels gebuikt kan worden in consumentenproducten. Denk bijvoorbeeld aan batterijen voor mobiele telefoons. Projectleider Martine Bonnema en Bas Kerkwijk van Eurekite vertellen wat ze doen en hoe ze samenwerken. Kijk en laat je verrassen!

https://youtu.be/CNUMUGoxbDM

Binnen de subsidieregeling voor Demonstratie Energie- en Klimaatinnovatie (DEI+) start een nieuw thema voor pilot- en demonstratieprojecten, gericht op circulaire economie. Vanaf 1 augustus 2019 is het mogelijk om deze aan te vragen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat stelt hiervoor €44 miljoen beschikbaar.

Het thema
Het thema Circulaire economie is een uitbreiding van het thema rond recycling en hergebruik van afval. Ook het biobased grondstofgebruik in pilotprojecten valt nu onder dit nieuwe thema. Belangrijk is dat de projecten bijdragen aan CO2-reductie. Voorstellen op het gebied van recycling en hergebruik van kunststoffen, textiel, meubels en matrassen worden aangemoedigd en ook voorstellen van het mkb zijn meer dan welkom.

Wacht niet met indienen
Aanvragers kunnen vanaf 1 augustus tot en met 22 september 2020 hun voorstellen indienen. Projecten moeten vóór 31 december 2020 worden afgerond. De DEI+ is geen tender. RVO.nl behandelt aanvragen volgens het principe ‘wie het eerst komt, het eerst maalt’. Complete projectvoorstellen worden op volgorde van binnenkomst beoordeeld. De regeling is verder toegelicht bij RVO.nl.

Deze regeling is één van de maatregelen die voortkomt uit de € 80 miljoen die het kabinet extra beschikbaar stelt voor de circulaire economie in 2019 en 2020. Lees meer over het totale pakket aan extra middelen voor Circulaire economie op Rijksoverheid.nl.

Meer informatie
Heb je vragen over deze subsidieregeling of werk je aan nieuwe circulaire innovaties en heb je behoefte aan een kostenloos gesprek met één van onze adviseurs? Neem contact met ons op via mail info@kennispoortregiozwolle.nl of tel. 038 – 202 2020.

MIT-R&D-Samenwerking
Deze subsidie is gericht op de ontwikkeling of vernieuwing van producten, productieprocessen of diensten. Het project moet bestaan uit industrieel onderzoek, of een experimentele ontwikkeling zijn, of een combinatie van beide. Tevens moet sprake zijn van daadwerkelijke samenwerkingen voor gezamenlijke rekening en risico.

Voorwaarden
Deze MIT-R&D-Samenwerking is een tender en de beste voorstellen worden gehonoreerd. De beoordeling vindt plaats na de sluitingsdatum op 10 september a.s. De aanvraag moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen. Deze vind je op de site van de Provincie Overijssel. Hier vind je tevens de beoordelingswerkwijze.

Meer informatie
Heb je vragen over deze subsidieregeling en heb je behoefte om daar kosteloos over te sparren met één van onze adviseurs? Neem dan contact met ons op via mail info@polymersciencepark.nl of tel 038 –  853 4810.

De Vlega-gehaktbal van Distrivers en Agraservice Lindenhols is de grote winnaar van de Cross Over Innovatie Challenge (XIC) 2019. Ruim 120 gasten, afkomstig uit de Regio Zwolle, waren getuige van de bekendmaking van deze winnaar tijdens een verrassend en smaakvol XIC-diner in hotel Lumen. De prijsuitreiking was de ‘grande finale’ van een afwisselend programma waarin het thema ‘verleg je eigen grenzen’ centraal stond. Sterrenkok Alwin Leemhuis van Restaurant De Tuinkamer was verantwoordelijk voor het hoofdgerecht. Een boeiende avond die door de aanwezigen beoordeeld werd met een dikke 8.

De drie directeuren van Kennispoort Regio Zwolle, Health Innovation Park (HIP) en Polymer Science Park (PSP) trapten op het podium de avond af door de ontwikkeling van hun eigen organisatie te schetsen en gaven daarbij aan hoe belangrijk innovaties zijn. Netty Wakker (Kennispoort), Kim Peters (HIP) en Mireille Kinket (PSP) gaven eensgezind aan dat samenwerking binnen en buiten de Regio Zwolle, grenzen verleggen en elkaar wat gunnen, belangrijke sleutels voor een succesvolle innovatie zijn.

Het winnen van de XIC-award brengt groei
Het winnen van de XIC-award draagt bij aan groei en ontwikkeling, dat wordt duidelijk uit het verhaal van Medical Precion, de winnaars van 2018. Annelies Maas van Medical Precision: ”Met het winnen van de prijs gaan nieuwe deuren open. Het is een objectieve erkenning van je product. Wij kwamen hierdoor met financiers in contact en kunnen ons nu richten op  het internationaal op de markt zetten van ons product.” Medical Precision ontwikkelde op basis van technieken uit de permanente make-up een techniek voor het markeren van locaties waar een kankerpatiënt bestraald moet worden. Hiermee is een permanente markering niet meer nodig.

Drie genomineerden in spanning
Inmiddels steeg de spanning bij de drie genomineerden. Medspray ontwikkelde een speciale spraytechniek waarmee heel gericht gesprayd kan worden. Dit product is gemaakt voor de medische markt en gaat nu ook toegepast worden in de parfumindustrie. ,,Voordeel van onze spraytechniek is dat er geen alcohol meer nodig is in parfum”, licht Anne Mechteld Morsman-Reuver toe. ,,Dat heeft een positief effect op de geur en maakt parfums goedkoper. En, onze spraytechniek laat geen vochtige plekken achter.”

Gilbert de Hartog ontwikkelde samen met onder andere de UT en AppBakkers de app Stervensdruk. ,,De naam is een knipoog naar ons drukke leven waarin we weinig stil staan bij de dood”, vertelt hij. ,,Toch is een ding zeker: we sterven allemaal. En dan kan je alles maar beter goed geregeld hebben. Onze app helpt daarbij. Je kunt er je wensen ten aanzien van je uitvaart in vastleggen, maar ook zaken als je testament en je wachtwoorden voor digitale toepassingen. Hiermee ontzorg je je nabestaanden. De app kan nu al rekenen op belangstellig van uitvaartorganisaties, verzekeraars en notarissen.”

De Vlega-gehaktbal van Distrivers en Agraservice Lindenhols is een eiwitrijke gehaktbal met 30% minder vlees, waarin veldbonen zijn verwerkt. ,, Clemens Damen, ontwikkelaar van de Vlega-gehaktbal: ,,Lindenhols wilde meer doen met zijn veldbonen en wij waren op zoek naar een eiwitrijk product. De veldboon bleek zeer geschikt. Samen ontwikkelden we de Vlega-gehaktbal. Zo krijgen de cliënten van de zorginstellingen waaraan wij onze producten leveren, een gezonde eiwitrijke gehaktbal op hun bord, maar met minder vlees.” Akkerbouwer Geert Lindenhols is trots op de nominatie en op zijn veldbonen. ,,De plant waaraan de bonen groeien is goed voor de bijen en voor de bodem. Een mooie bijkomstigheid. En de gehaktbal wordt regionaal geproduceerd, dus is er een minimale footprint.”

Trots op XIC-award
Aan het eind van de avond maakte Nathan Frederiks, de voorzitter van de jury, de winnaar bekend: de Vlega-gehaktbal. De jury, die naast Nathan bestond uit Annelies Maas, Roland Kortenhorst, Diederik Roo en Greeke Robaard, had een aantal criteria waaraan de winnende innovatie moest voldoen. ,,We hebben gekeken naar de impact van de innovatie, de schaalbaarheid en of het product geschikt is om op de markt te brengen”, licht Nathan toe. ,,De Vlega-gehaktbal voldoet daar aan. Het product heeft bovendien effect op de gehele keten. Het is duurzaam, draagt bij aan biodiversiteit, heeft een lage footprint en heeft een positief effect op de gezondheid van de cliënten in zorginstellingen. Het is bovendien een moor voorbeeld van echte cross-over innovatie.”

Clemens Damen nam samen met Geert Lindenhols vol trots de award, die dit jaar gemaakt werd door Arjan Boeve van Brandglass, in ontvangst. ,,We zijn ontzettend trots op deze award”, zegt Clemens. ,,We hebben samen met Geert Lindenhols een mooi product ontwikkeld en dat wordt met het winnen van deze prijs nog eens onderstreept. We gaan door waar we mee bezig zijn en samen met hem nog meer nieuwe producten ontwikkelen.”

De Vlega-gehaktbal van Distrivers, Van der Zee en Agraservice Lindenhols, is de grote winnaar van de XIC-award 2019. Deze award werd op 27 juni 2019 uitgereikt. Partijen namen de prijs in ontvangst voor de beste branche-overstijgende innovatie in de regio Zwolle, namelijk een gehaktbal die 30% minder vlees bevat en gemaakt is met eiwitten uit de veldboon.

Innovatieve samenwerking
Deze duurzame gehaktbal ontstond uit de wens van Distrivers en Consortium EiwitAnders, om de veldboon in Noord-Nederland te introduceren als een smakelijk en eenvoudig ingrediënt van maaltijdcomponenten. Zij werden in contact gebracht met Geert Lindenhols van Agraservice Lindenhols, die al langer de wens koesterde om meer te doen met zijn geteelde veldboon. Uit die samenwerking ontstond uiteindelijk de ‘Vlega-gehaktbal’.

Duurzame gehaktbal
Volgens Jeanine Hiemstra, manager Marketing & Innovatie bij Distrivers zijn duurzame vleesproducten met meer plantaardige eiwitten dé toekomst. De Vlega-gehaktbal is een milieuvriendelijk product. Het vlinderbloemige gewas laat 100 kilo stikstof per hectare in de bodem achter en dankzij een vroege oogst kan een weelderige groenbemester flink bijdragen aan organische stof in de bodem. Alle ingrediënten van de gehaktbal worden tevens lokaal betrokken, wat een besparing op foodmiles oplevert. Met de Vlega-gehaktbal is de keten bovendien verkort en kan de akkerbouwer zijn gewas beter verwaarden.

Jury-beoordeling
De XIC-jury stemde nagenoeg unaniem voor de Vlega-gehaktbal. Juryvoorzitter Nathan Fredriks van Rabobank IJsseldelta: “Wij waren onder de indruk van de circulaire win-win situatie van dit product, evenals de win-win situatie voor de regio. Een mooie cross-over tussen de voedingsmiddelenindustrie in de zorg en de agrarische sector.”

Winnaars
Distrivers is leverancier van eten & drinken aan care en cure organisaties door heel Nederland. Haar roots liggen bij slagerij Van der Zee uit Emmen. Van der Zee bereidt ambachtelijke producten voor zorginstellingen en horeca. Agraservice Lindenhols is actief op het gebied van akkerbouw, veehouderij en grondverzet, tevens teler van het wisselgewas veldboon.

Cross-over Innovation Challenge
XIC staat voor Cross-over Innovation Challenge, een initiatief van Polymer Science Park, Health Innovation Park en Kennispoort Regio Zwolle, die daarmee innovaties met een branche-overstijgende samenwerking in de regio willen stimuleren. Elk jaar kunnen ondernemers hun product, idee of dienst inbrengen, waarna drie kanshebbers worden geselecteerd. De award wordt uitgereikt aan het meest innovatieve en branche-overstijgende idee, gedurende een exclusief programma. Dit jaar is de zesde editie.